Kamer kijk eens in de spiegel

Bijzonder, zo’n debat over de mogelijke verspilling van overheidsgeld aan ICT projecten. Een spoeddebat nog wel. Prachtig natuurlijk dat de diverse Kamerleden met ICT in hun pakket een nogal wild uitgevallen verhaal in Trouw aangrijpen om de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties naar de Kamer te roepen, maar hoe staat het met hun zelfreflectie?

Als ze graag zouden zien dat ICT op Rijksniveau gecoördineerd wordt aangepakt en voortdurend daar de samenhang wordt gezocht, hoe staat het dan eigenlijk met de organisatie in hun eigen fracties? Mooi om het PvdA Kamerlid Van Dam te horen pleiten voor meer politieke coördinatie, maar hoe ging het ook alweer vorig jaar toen hij de gelegenheid had om minister Pechtold aan de tand te voelen over het mislukken van het P-Direct project?

Van Dam was er niet en stuurde een fractiegenoot die HRM bij de overheid in zijn pakket had naar het debat met de minister. En wat deed die man; die ging op zoek naar de ABVAKABO insteek van het probleem. Pechtold had zelden een makkelijker middag.

En wat te denken van de late roeping van CDA’er Jos Hessels. De wens tot het alvast maar voorbereiden van een parlementair onderzoek zelfs, maar de afgelopen jaren onhoorbaar over de ICT-aspecten bij de Kamercommissie debatten over ICT in de zorg, in de sociale zekerheid, het project SPEER, de wet Walvis en het elektronisch patiënten dossier, want ook bij kamerfracties is de aandacht voor ICT niet geconcentreerd en gecoördineerd, maar versplinterd tot op het bot!

Minister Ter Horst was nog het meest fris, door zich af te vragen of er – na het toegezegde produceren van een lijst met grote overheids ICT-projecten waarmee de afgelopen jaren iets mis was – ook nog gemeenschappelijke noemers te ontdekken zijn in wat er mis liep.

In de theater wetenschappen heet zo iets op zoek gaan naar de ‘constanten in de komedie’. En inderdaad , die zijn er. Zo denken we in Nederland dat we de ICT bij de Rijksoverheid per departement kunnen toevertrouwen aan de plaatsvervangend secretaris generaal, de zogenaamde pSG’s, die het er maar een beetje bij doen naast de niet geringe hoeveelheid taken die ze ook nog hebben.

In Engeland heeft de overheid voor die klus een Chief Information Office Council die bestaat uit full-time functionarissen. Maar ja, dat is voor Kamerleden heel ver weg. Ze volgen kennelijk ook niet wat hun eigen collega’s daar doen als het om ICT gaat. Zo produceerde vorige week het Public Accounts Committee van het Lagerhuis een rapport over de vraag waarom zoveel overheids ICT-projecten mislukken.

Hun aanbevelingen zouden een aardige input geweest zijn voor het zo haastig bijeengeroepen Nederlandse debat. De Engelse parlementariërs constateren dat het op het niveau van senior officials bij de overheid schort aan voldoende ervaring om complexe ICT projecten te managen. Bovendien is het verloop onder die groep zo groot dat vaak de continuïteit van het projectbeheer niet kan worden gewaarborgd.

De Engelse vakpers kopte: “Poor skills at senior level are jeopardising ICT projects”. Zou het in Nederland dramatisch anders liggen?

En hoe zit het toch met die miljarden verspilling? Volgens de omzetcijfers van de Nederlandse ICT-branche organisatie ICT~Office geven bedrijfsleven en overheid samen jaarlijks 7 miljard euro uit aan software en diensten, waarbij ze ieder ongeveer de helft besteden. Dan hebben we het dus over een overheidsgedeelte van 3,5 miljard euro. Het merendeel daarvan gaat op aan het onderhoud, het beheer en de vervanging van “staande” applicaties.

Van de ICT budgetten gaat over het algemeen in een normale situatie 20 procent daadwerkelijk naar nieuwe projecten. Voor de overheid kun je dat bedrag dus ruwweg stellen op 700 miljoen jaarlijks. Als nu de helft daarvan om wat voor reden dan ook mislukt hebben we het dus over 350 miljoen. Nog steeds een respectabel bedrag, maar geen miljarden ! Die 350 miljoen is de afgelopen jaren inderdaad de plomp in gegaan en daar is veel over geschreven. In de vakpers, maar tsja, wordt die door Kamerleden gelezen?