Non Topo

 

Een ambulance die de weg kwijt is roept vragen op over de verantwoordelijkheid voor de juiste of de meest ‘up to date’ digitale wegenkaarten. Verder eigenlijk niet. Mensen kijken op hun TomTom als ze antwoord moeten geven op de vraag waar ze zijn. Karakteristieke kerktorens, rivieren, bruggen of schoorstenen hebben al lang afgedaan als oriëntatiepunt en wegwijzer. Parate kennis? Nee, we knoeien maar wat aan. Met de komst van Google earth bestuderen we vanuit de ruimte onze vakantiebestemming in Thailand en weten we steeds minder over onze naaste omgeving. Aardrijkskunde, wat was dat ook alweer?

 

“Wat is het eerste Zeeuwse eiland dat je tegenkomt als je vanuit Zuid Holland naar het zuiden reist?” Een spelletje op Radio 2 . De inbellende luisteraar meldt: Goeree Overflakkee. Applaus in de studio. De prijs wordt opgestuurd.

Dat kwam zomaar langs op een rit van Hilversum naar Amsterdam en opeens zat mijn vader weer naast me. Precies zoals hij eruit zag toen ik hem voor de allereerste keer in mijn leven boos mee maakte. Woedend. Het was weer even februari 1953. Na dagen van oplopende spanning ging het vreselijk mis. Het water kwam, voorafgegaan door een razend geluid dat nog boven de gierende storm uitsteeg. Ons gezin was vlak daarvoor begonnen met het naar boven slepen van huisraad, maar duidelijk niet goed genoeg getimed. Het water raasde naar binnen en begon aan de herinrichting van de benedenverdieping. Wij kinderen gluurden langs onze ouders door het trapgat naar beneden.

De loeiende geketende koeien in de boerderij op de hoek werden inmiddels overstemd door het gebonk van drijvende meubels die beneden door ons huis klotsten. Het water steeg tot de zevende traptree; ik kon al tellen. De volgende morgen voer mijn vader op een tafel door de gang. In zijn onderbroek op inspectietocht. Hij duwde pannen vanuit de keuken onze kant op. Langzaam kwamen ze aandobberen door de gang richting trap, waar ze door mijn moeder werden opgevist. Het mandje met naaigerei maakte teveel water en zonk vlak voor haar graaiende vingers. Op de bovenverdieping werd een keukentje geïmproviseerd rondom de kachel die ’s nachts nog door mijn ouders voor het wassende water uit de trap was opgesleept. Brandend! Pa ging aan de slag om met een breekijzer een gat te maken in de muur van de ouderslaapkamer waarachter hij de loop van de schoorsteen vermoedde. Hulp zou er wel een keer komen, maar wanneer? Aan het eind van de dag verscheen een oom met een bootje bij de voordeur. Een redder met vooral slecht nieuws. De mensen waren volstrekt op elkaar aangewezen, want hulp van elders bleef uit. Dat bleef zo nog een dag, want het bestaan van nog een eiland ergens tussen Goeree Overflakkee en Noord Beveland stond niet echt op het netvlies van de hulpcoördinatie in Den Haag. Vader was woedend die dagen daarna, over de onwetendheid en de nalatigheid. Over het te lang uitblijven van hulp en de gevolgen die dat had.

 

Wat is het eerste Zeeuwse eiland dat je tegenkomt als je vanuit Zuid Holland naar het zuiden reist? Na twee muziekjes meldde presentator Frits Spits dat Goeree Overflakee toch niet helemaal goed was. De winnaar mocht zijn prijs wel houden. En het goede antwoord dan? Daar was in de studio nog niemand opgekomen. Ook Frits liet het er maar bij zitten.