Papier is geduldig

 
Dat was weer even goed zoeken in de berg Prinsjesdagstukken deze week. Waar zat de ICT verstopt? Zoals gebruikelijk in hoeken en gaten, zo bleek. Informatie- en communicatietechnologie speelt wel een steeds grotere rol bij het overheidshandelen, maar niet als instrument van een goed doordacht samenhangend beleid met een heldere regie en dito verslaglegging. Wat de overheid als geheel met ICT wil tref je dus nergens aan. Wél staat er stoer dat er de komende vier jaar een “slankere en tegelijkertijd efficiëntere (rijks)overheid” zal worden gerealiseerd. Hoe? Door er 630 miljoen op te gaan bezuinigen, zodat er 11000 rijksambtenaren moeten verdwijnen en nog eens 1800 bij aanverwante diensten. De Nota vernieuwing Rijksdienst onthult vervolgens dat het “presterend vermogen” van de overheid omhoog zal gaan door het bevorderen van de inzet van ICT en door innovatie van werkprocessen.
Ha, dat lijkt al een beetje op hoe ze zoiets in Engeland aanpakken. Terwijl wij in Nederland dinsdag in de rijstebrijberg aan stukken op zoek waren naar ICT-gerelateerde overheidsvoornemens werd in Londen namens de overheid bekend gemaakt dat inmiddels de helft van de ambtenaren in het Verenigde Koninkrijk op een of andere wijze te maken heeft met shared services centres. De ministeries van Sociale Zaken en Pensioenen en de Engelse Belastingdienst staan op het punt om de door hen ontwikkelde SSC’s voor HRM en Loonadministratie als dienst door te verkopen aan lagere overheden. En ja, de drijfveer voor al die samenwerking is het gegeven dat de in oktober te publiceren planning van overheidsuitgaven voor de komende vier jaar laat zien dat ambtelijk Engeland het met minder geld zal moeten doen. Dank zij de SSC’s lijkt dat ook te kunnen.
Waarom hebben de Engelsen zo’n helder overzicht en wij niet? Dat komt door meneer John Suffolk. Die is aangesteld als Chief Information Officer voor de overheid en de drijvende kracht achter de door ICT gedreven modernisering van de Engelse ambtenarij.
Bij ons ontbreekt zo’n regisseur, al is die rol formeel wel weggelegd voor het ministerie van BZK, maar daarover moeten we ons geen illusies maken. Daarvoor is het Nederlandse overheidslandschap te complex. BZK schrijft daarover in een hoofdstuk over ‘Innovatie en Informatiebeleid Openbare Sector’: “Voor het slagen van de algemene beleidsdoelstelling moet nauw met de andere departementen, zelfstandige bestuursorganen, provincies, gemeenten en waterschappen worden samengewerkt(…) Deze regie berust echter grotendeels op zachte sturingsinstrumenten zoals het bevorderen van samenwerking en gelijkschakelen van prioriteiten en slechts beperkt op harde instrumenten zoals regelgeving en financiering. BZK heeft geen hiërarchische positie ten opzichte van de organisaties waarmee moet worden samengewerkt.” Kortom, papier is geduldig.
Sitebouw en MetaCMS door WebTeam ISP